Bài Tán Thán Đức Kiết Tường Của Phật

Phật Cát Tường Đức Tán

Tịch Hữu Tôn Giả tạo Tống Thí Hộ dịch

Bản Việt dịch của Thích Như Điển

***

QUYỂN THƯỢNG

Con nay quy mạng Phật Thế Tôn

Xưng tán tối thượng những công đức

Nói đúng thời, đúng lúc chẳng sai

Lời thật, lời pháp, lời đúng nghĩa

Chánh ngữ, tịch ngữ, lời vô ngã

Hiển thị nghĩa đệ nhứt chân lý

Xuất hiện nhiều thân khắp nơi thấy

Lành hay thấy được ánh sáng soi

Mở cho hữu tình mắt trí tuệ

Phá tan chỗ si ám tối tăm

Mười lực chơn thật từ đó sanh

Cho đến tối cao đất mát mẻ

Tứ vô Sở Úy đều đầy đủ

Tạo ánh sáng lớn mang đèn soi

Khai mở ánh sáng chiếu soi cho

Cho kia rõ biết chỗ sáng suốt

Phát khởi kiên cố hạnh tinh tấn

Chẳng giảm tất cả mọi công đức

Thích Ca giọng lớn như Sư Tử

Hay nói chẳng ràng giáo pháp ấy

Thế gian tán pháp chẳng hay nhiễm

Tối thượng thanh tịnh lẫn đại bi

Phạm Vương Đế Thích Tỳ Sa Môn

Cùng với chư thiên thường cung kính

Phật hay thường nói những lời dụ

Ngọt đẹp sâu xa và rộng rãi

Chánh nhơn như lý tiếng giải thoát

Lại hay rõ biết tất cả tiếng

Rộng lớn thanh tịnh như hư không

Tối thượng sanh ra dòng giống vua

Phật sáng suốt như mặt trời trăng

Trời Người A Tu La cúng dường

Chứng được Thất Giác Chi quý giá

Tạo lập tối thượng chốn pháp bảo

Ngu si, ám độn liền khai sáng

Ánh vàng chiếu dọi nơi thân đẹp

Trong người tối thượng quý trong đời

Đoạn trừ tham nhuế, si cùng nhiễm

Người ấy như hoa sen trắng quý

Người ấy sánh đẹp hơn hoa sen

Thanh tịnh sanh tử ưu bi não

Vô minh kiêu mạn đều trừ hết

Lìa khổ chỗ đấu tranh kiện tụng

Vĩnh viễn đoạn trừ các nhơn nhiễm

Cùng thọ các pháp chẳng nghĩ bàn

Đưa ta đến chốn pháp tràng kia

Chuyển sanh pháp luân lợi quần sanh

Diệt lối sanh tử luôn các khổ

Định ấy nước lắng thật thanh tịnh

Như biển dung chứa sâu không đáy

Có thể trừ khô khát ái nguồn

Cho nên đầy đủ nước công đức

Kẻ thấy mọi loài tâm vui nhộn

Ở tất cả nơi chẳng đắm trước

Hay bỏ thân nầy vì chúng sanh

Oán thân hai loại đều bình đẳng

Màu như vàng thật mới tỏa sáng

Lưỡi ví liên hoa thật thanh tịnh

Thân sáng chiếu diệu lại sáng thêm

Chắc chắn như vàng lẫn như điện

Siêng năng tinh tế lấy làm đầu

An trụ nơi chốn Tam Ma Địa

Trí huệ thông đạt nơi đảnh môn

Lần lượt biểu hiện tướng trang nghiêm

Như Lai dũng mãnh đấng vô úy

Tất cả rộng xa đều thông đạt

Hay phá ma lực như voi mạnh

Lành nói tối thượng các pháp ngã

An trụ yên ổn vui nhẫn nhục

Đoạn trừ tất cả ái trói buộc

Chánh trí an lập, biết chắc chắn

Trí huệ rộng sâu, trí tuyệt vời

Tối thượng khó được hoa Ưu Đàm

Đủ trăm ngàn loại công đức lớn

Như Lai Thánh Tôn gặp khó được

Đầy đủ vô biên pháp công đức

Như đất hay gìn những hạt giống

An định tịch tĩnh cùng rộng lớn

Như Lai trí huệ cũng như vậy

Đầy đủ vô biên công đức pháp

Vô cấu vô nhiễm gốc thanh tịnh

Nhuần gội thân tâm đấng Điều Phục

Dẫn dắt chúng sanh qua bờ kia

Chuyên nói chánh pháp để cứu đời

Ba mươi hai tướng đều đầy đủ

Tám mươi vẻ đẹp lại trang nghiêm

Trăm phước đầy đủ khắp cả thân

Rộng khắp cao cả khó sánh ví

Ở nơi các pháp được tự tại

Hiển thị thanh tịnh nơi nghĩa rõ

Trí hay tỏa khắp các cảnh giới

Trí Kim Cang phá các phiền não

Lại hay điều phục cảnh thế gian

Phát ngộ hy vọng tánh ấy trừ

Đối trị phiền não tận vô dư

Rộng khắp biện tài chẳng chướng ngại

Bố thí trì giới và nhẫn nhục

Tinh tấn thiền định cùng trí tuệ

Các Ba La Mật đều viên thành

Tiên A Tư Đà thường cúng dường

Công đức của Phật cao như núi

Công đức từng chứa như nước biển

Tự giác giác tha hạnh viên mãn

Thanh Văn mười phương đều chấn động

Vô biên ngôn thuyết, vô biên đức

Biện tài vô ngại lại vô biên

Phật nhứt thiết trí đấng vô thượng

Quy mệnh Phật vì bậc Đại Ân

Quy mệnh lành tạo giúp thế gian

Tùy nơi các pháp đều nghe rõ

Trí ấy thông đạt các pháp môn

Cúi đầu tối thắng bậc rõ pháp

Trước rõ tự biết thấy các pháp

Chứng được vô thượng Đại Bồ Đề

Sau độ chúng sanh lợi cũng thế

Cúi đầu tự tha bậc chơn giác

Chơn thật rõ biết các phạm hạnh

Chẳng phá khó đoạn sắc lực ấy

Đầy đủ rõ sáng lại đầy khắp

Cúi đầu trước bậc tu phạm hạnh

Chẳng quên mất pháp rồi an trụ

Dũng mãnh kiên cố đấng tối thắng

Phật tâm rộng rãi thật vô biên

Tất hay chiếu sáng, tánh vui khổ

Phật vì tối thắng lành Điều Ngự

Lại xưng vô thượng lưỡng Túc Tôn

Trong các Sa Môn Đại Sa Môn

Cúi đầu Sa Môn chẳng sai trái

Phật đã đủ tu các phạm hạnh

Năng làm thế gian vua thuốc lớn

Lại vì hay thấy bậc Giải Thoát

Cúi đầu Tôn Sư Đại Trí Tuệ

Điều phục, tịch tĩnh gần tịch tĩnh

An trụ tối thượng tâm điều phục

Được vào cửa của đệ nhứt nghĩa

Cúi đầu rồi đến đất sạch mát

Tất cả chắp tay cùng cung kính

Mới thọ của cúng của trời người

Sâu vì trời người thí ruộng phước

Quy mạng phước sanh Vô Thượng Sĩ

Rõ pháp rõ nghĩa rõ thời lượng

Như thật rõ mình lại rõ người

Tự tha căn tánh đều rõ biết

Rõ biết đây đó cả chỗ chấp

Tam Ma Tư Đa các căn tịch

Các việc tạo tác đều châu viên

Giới cấm đầy đủ thật khó sánh

Cúi đầu lực lớn Tam Ma Địa

An trụ không diệt Tam Ma Địa

Không trái không nghịch lìa các nguy

Lại chẳng cao thấp, tâm xả chấp

Kết sanh liên tục đều lìa khỏi

Như núi Diệu Cao tâm an định

Trí bất thối chuyển đều thành tựu

Khắp tất cả nơi trí thường theo

Cúi đầu vô thắng vô diệt trí

Rõ biết các pháp khó gì hơn

Phật là bậc ái kiến, thiện kiến

Tri ái, thiện ái, đức vô biên

Cúi đầu yêu giận đều bình đẳng

Tối thượng uy nghi đều vui ái

Đầy đủ đẹp lạ các biện tài

Biện tài theo ý phá ngu si

Cúi đầu tuyên dương kẻ chánh ngữ

Danh xưng rộng khắp lại hy hữu

Khắp trong ba cõi đều nghe biết

Thế gian người trí tùy lời hỏi

Phật đều lành đáp không ẩn giấu

Tướng Phật uy nghi không gì sánh

Thấy kẻ quần sanh tâm thích nghi

Làm cho thế gian sanh vui ái

Cúi đầu lành thí kẻ hoan hỷ

Nhanh lẹ lời nói chẳng lặp lại

Bình đẳng chẳng sánh vô sai biệt

Mỹ vị đầy đủ tiếng thanh diệu

Cúi đầu lời nói không thể sánh

Phật ở trong đời là bậc trí

Lại là người tối thượng của Tiên

Thế gian thấy khác tất chẳng sanh

Cúi đầu xa lìa tà, tư, giác

Ngay cả ưu bi và khổ não

Đều trừ nhiễm pháp tận chẳng còn

Khinh phù động loạn đều chẳng sanh

Cúi đầu xa rời những sai trái

Hủy báng Như Lai tâm chẳng thấp

Khen tặng Như Lai tâm chẳng cao

Xưng tụng bình đẳng trí an nhiên

Cúi đầu chẳng nhiễm nơi khen chê

Bình thản cao thấp và nhiễm tịnh

Pháp khổ pháp lạc cùng yêu giận

Trí phật không nhiễm lại chẳng sai

Cúi đầu Như Lai bậc ngữ lành

Chúng sanh nói ác chẳng nghĩa gì

Như Lai lành che không tỏ bày

Hành các pháp thí nhiếp thế gian

Cúi đầu chánh chơn kẻ hay nói

Người ác nói ác đều xúc phạm

Tâm Phật không động thật an nhiên

Lời lành lời dữ đều chẳng sai

Cúi đầu yêu giận đều bình đẳng

Huỳnh kim, lưu ly cùng trân châu

Là vật tối quý của thế gian

Như Lai đã lìa tâm tham ái

Xem như cỏ gỗ và đất đá

Như Lai đã lìa ba loại mạn

Tâm nầy an tịnh mà tịch nhiên

Giường nằm đồ ngủ và của quý

Thấy kẻ đến cầu đều thí cho

Với lợi không lợi chẳng vui buồn

Khinh mạn cũng sanh tâm hỷ xả

Vô ưu vô não cũng chẳng sanh

Cúi đầu kẻ trí phá pháp tà

Lại hay xa lìa các nhiễu não

Thường nói với người lành gần gũi

Chẳng nói thế gian lời lợi dưỡng

Lại chẳng nói lời hư vọng thảy

Lời nói tự ý lại tự tại

Lời nói tịch tĩnh lìa hỷ lạc

Lời nói thuần nhứt, tịnh chẳng dơ

Cúi đầu lời nói kẻ tịch tịnh

Lời nói ngọt ngào mà chẳng nhiễm

Lời nói hay phục tất cả ma

Lời nói quyết định lìa thế gian

Cúi đầu lìa khỏi những vô trí

Lại hay xa lìa thấy điên đảo

Lại lìa khinh phù duyên động loạn

Lại lìa tất cả phi ngôn ngữ

Cúi đầu lời lành kẻ nhiếp hóa

Thường hay chẳng nịnh, chẳng điêu ngoa

Thuận theo thanh tịnh tâm chơn thật

Rộng làm ái kính thật chẳng hư

Cúi đầu để qua nạn sanh tử

Tất cả việc làm đều thành tựu

Đó là chánh pháp cửa ra vào

Kẻ thấy hoan hỷ bậc Thế Gian

Cúi đầu quy mệnh bậc thanh tịnh

Quy mệnh lành nói các giáo pháp

Tùy nghi không chuyển, trừ phiền não

Chánh thiện rõ biết ra khỏi cửa

Đến chứng Bồ Đề pháp chơn thật

Chẳng phá cao hơn quy về pháp

Lành dạy thế gian cửa tịch tĩnh

Cho đến chánh pháp rộng tuyên dương

Trời người thế gian pháp lợi lạc

Như Lai đã nói các pháp ngữ

Lìa những ái dục nhiễm trước thinh

Tiếng chẳng điều phục tức phải trừ

Cúi đầu lành nói pháp dạy người

Như Lai hằng tu các tịnh mệnh

Tâm chẳng động loạn thật an nhiên

Ba cõi bình đẳng niệm giữ tâm

Cúi đầu Năng Nhân tam bất hộ

Phật đã đoạn trừ lời nghi hoặc

Bình đẳng phần vị thường chỗ làm

Niết Bàn chẳng khác cửa thắng ái

Cúi đầu rộng lớn kẻ chứng vào

Phật vì tối thượng kẻ thắng đạo

Đầy đủ chúng đức bậc Trời Người

Thần thông phương tiện tất viên thành

Cúi đầu đã được những tự tại

Cúi đầu quy y đức đầy đủ

Mười hiệu đầy đủ chẳng thể sánh

Như Lai, ứng cúng, Đẳng Chánh Giác

Minh Hạnh đầy đủ bậc Thiện Thệ

Thế gian giải rõ vô Thượng Sĩ

Điều Ngự Trượng Phu, Thầy Trời Người

Hiệu Phật Thế Tôn đều tuyên dương

Cho nên con nay lại tán lễ

Như Lai vô nhiễm vô phát ngộ

Lìa thai tạng sanh ra thù thắng

Hay đủ chúng sanh những nguyện cầu

Cúi đầu lành nhiếp tất cả pháp

Hiện sanh thanh tịnh dòng vua chúa

Rộng khắp phú quý và cao tột

Tất cả xả bỏ để xuất gia

Cúi đầu hạ tâm lìa cao ngạo

Đầy đủ tối thượng những sắc màu

Đoan nghiêm tướng đẹp ai thấy ưa

Đời các cảnh vui đều bỏ lại

Cúi đầu thanh tịnh kể giải thoát

Giới luật thanh tịnh đều chẳng khuyết

Như hay nói được lại làm được

Đại trí đại huệ đại thánh giả

Cúi đầu đồng sự kẻ nhiếp phục

Lời Phật rõ ràng và trong suốt

Đoạn trừ tham dục, sai chẳng sanh

Tất cả nhiễm pháp đều trừ khử

Tuyên nói chánh nhơn, lời chánh nghiệp

Nói việc và làm lìa trói buộc

Thường lấy lời hay dịu giảng nói

Sa Môn và Bà La Môn ấy

Như Lai luôn nói lời cao cả

Sắc mặt tròn đầy lìa buồn rầu

Thuận ngay dẫn đường đều an nhiên

Lành thay lời tốt nhiếp chúng sanh

Cúi đầu nói đúng, nhiếp sự sai

Đều dùng lời nói thảy đầy đủ

Vô úy nghiệp nói lành tuyên dương

Lời sâu, chánh ngữ, trí ngôn ngữ

Cúi đầu Như Lai dừng lời ác

Phật nói vô trước, chẳng dính mắc

Lại chẳng sai với những lời nói

Cho nên lời nói thật vô biên

Cúi đầu hay đủ rốt lời nói

Dùng lời hay đẹp khéo biện tài

Lợi lạc bi mẫn các chúng sanh

Rộng dạy chúng sanh chỗ điều phục

Cúi đầu thánh pháp tánh điều phục

Phật là người điều phục chánh pháp

Lìa trần các pháp kẻ điều phục

Chẳng sánh pháp môn Điều Phục Sư

Lấy vô lượng pháp kẻ điều phục

Như Lai giới đầy đủ giống nhau

Định huệ đầy đủ lại chẳng sai

Giải thoát đầy đủ gốc vốn đồng

Giải thoát tri kiến đều chẳng khác

Thánh chánh cát tường bậc Đại Giác

Tối thượng Điều Phục cùng một cửa

Thường nơi rừng núi dừng các duyên

Tùy ý ngồi nằm mà an nghỉ

Dùng tướng chẳng hại để thuyết pháp

Tướng không dối trá để thuyết pháp

Tướng vô động chuyển mà thuyết pháp

Hiện tướng xuất ly để thuyết pháp

Đoạn tướng luân hồi mà thuyết pháp

Tướng Niết Bàn dễ thương thuyết pháp

Tướng chẳng khổ kia mà thuyết pháp

Tướng tự tánh lành mà thuyết pháp

Tướng thế gian lợi ích thuyết pháp

Tướng lìa tà kiến mà thuyết pháp

Tướng giống, khác sanh mà thuyết pháp

Tướng chẳng đổi liên tục thuyết pháp

Cúi đầu tướng vô trụ thuyết pháp

Chiếu sáng nghĩa chơn thật đứng đắn

Cả pháp lẫn trí đều thật vậy

Giải thích rõ nghĩa phá nghi hoặc

Thuyết pháp rõ ràng lành phân biệt

Bình đẳng cao thấp tùy đấy nói

Chánh đạo tà đạo liền rõ phân

Lợi ích hay không đều rõ biết

Hoặc lành không lành đều phân biệt

Thông đạt chánh giáo cùng tà giáo

Công đức đủ rồi, dư liền loại

Hay dùng pháp lành phá đường ác

Trong vui, phương tiện chẳng vui, nói

Thế gian sanh diệt rõ chơn thật

Lành nói tối thắng các pháp bảo

Như Lai dạy lời tối chơn thật

Ba cõi chỗ làm hay thành tựu

Đường lành đường ác đều rõ biết

Lành dữ trong ấy rõ chẳng lộn

Rõ biết thoát buộc, tánh xưa nay

Mà hay lành nói chỗ cột, mở

Tà chánh nhiễm tịnh liền rõ cả

Nghĩa lành chẳng lành đều rõ biết

Mà hay đầy đủ lành tối thượng

Kẻ đủ việc lành đều xưng tán

Cứu bạt tất cả nơi khổ sở

Như Lai vì thương, một vị thuốc

Cúi đầu Trời, Tiên bậc tối thắng

Chẳng nhiễm, sâu xa vui thiền định

Chẳng sanh hiềm khích, tâm vui ái

Thệ độ ngu mê biển tham dục

Tự thân rộng độ các sắc tướng

Cứu cánh viên mãn đều tuyên dương

Ba cõi tối thắng nên cúng ngưỡng

Con nay quy mệnh khó nói hết.

QUYỂN TRUNG

Quy mạng Như Lai tướng tối diệu

Dưới chân an lành ở nơi ấy

Ngàn dấu vân luân hiện giữa chân

Tướng ấy mắc võng đều tròn đầy

Như xuyến Đẩu La tay chân mềm

Từng ánh sáng hiện nơi chân tay

Tay chân các ngón đều thon dài

Gót chân tròn đầy tướng đẹp lạ

Mu chân đều cao và đầy đủ

Đẹp như Y Nê Vua Nai ấy

Hai tay đều đủ tướng bánh xe

Tướng âm tàng che như rồng, ngựa

Tóc lông đều mượt và mềm mại

Mỗi mỗi lông thân đều xoay mặt

Da thân mềm nhuyễn dơ chẳng bám

Thân toàn màu vàng sáng đẹp lạ

Tay, chân, cổ, vai bảy nơi đầy

Cổ và nách bắp đều tròn đầy

Dung nghi đôn thục thật đoan nghiêm

Thân tướng cao rộng và ngay thẳng

Thân như Nặc Cù Đà đầy đủ

Nửa trên thân như Sư Tử chúa

Thường sáng nơi mặt tỏa ra ngoài

Bốn mươi răng đều không thiếu khuyết

Bốn răng sáng trắng tiết mùi thơm

Thường được vị tốt trong các vị

Tướng lưỡi mềm sạch rộng và dài

Phạm âm sâu diệu như trống trời

Kẻ nghe tiếng ấy đều vui vẻ

Lại như tiếng của Ca Lăng Tần

Mắt to lại đẹp như trâu chúa

Mắt xanh trong biếc màu thanh dịu

Giữa mày mềm mại tướng sáng đẹp

Xoay mặt trong sáng như ốc trắng

Cổ trang nghiêm Điểu Sắt Nị Sa

Cúi đầu Đại Trượng Phu tướng đủ

Quy mạng Như Lai tùy hình đẹp

Móng tay thon dài như đồng đỏ

Tay chân đều tròn và dài thảy

Tay chân các ngón đều thứ tự

Gân cốt đan kết lại sâu kín

Hai gót đều ẩn lại chẳng thô

Đầy đủ mềm mại chân đứng thẳng

Xoay sang phía mặt giống Vua Nai

Đi bộ tiến thẳng như Vua Chúa

Rõ ràng đoan nghiêm chẳng chướng ngại

Tự tại thứ tự giống Ngỗng Chúa

Khởi thân di chuyển đi an ổn

Thân ấy lần lượt dáng trang nghiêm

Đi thật tự tại không cong quẹo

Tướng lành dính, liền thân cứng cáp

Thân sạch rõ sang lìa chỗ tối

Tứ chi an định không thao tháo

Đoan trực tướng thân lành viên mãn

Tướng đồng tử đẹp thân thanh tịnh

Nhu nhuyến tốt đẹp đều khó sánh

Thân hình đẹp đẽ chẳng khiếm khuyết

Chẳng lõm chẳng lồi khắp đầy đủ

Bên mặt sâu dầy xoay vẫn đẹp

Chẳng có chỗ thiếu hoặc thấp xuống

Thân hình gần chạm lìa các lỗi

Tức chẳng điểm yếu cùng tật bướu

Giống như hoa sen dơ chẳng thấm

Lại hay lìa được chỗ bất tịnh

Mặt đẹp tròn đầy thật thanh tịnh

Thân tướng đầy đủ chẳng thiếu gì

Tướng lưỡi rộng dài như đồng đỏ

Mềm mại lại như lá hoa sen

Thần sắc đẹp tươi lại dễ thương

Như quả tần bà đỏ như đồng

Nước mưa âm hưởng và âm thanh

Lại như voi chúa rống tiếng lớn

Âm thanh thâm viễn lại đẹp hay

Tất cả người nghe đều cảm vui

Tay mềm giống như lụa Đẩu La

Chỉ tay sâu sắc mà chẳng ngắn

Bốn răng thơm tho thật cứng cáp

Thật là trong sạch và đẹp nhuyễn

Tất cả các răng đều trắng toát

Tướng mắt rộng đẹp như lá sen

Lông mi dày khít lại chẳng trắng

Lông mướt chẳng trắng lại thật dài

Tai tròn dài rộng đều đẹp đẽ

Lông mình mỗi mỗi đều mềm mại

Trán rộng ngay thẳng tướng thật đẹp

Nửa phần trên thân thật đều đặn

Tóc trên đầu dày, ngay và dài

Xanh biếc chuyển động như ánh sáng

Cho đến ngực Phật cũng thật rộng

Đều có niềm vui với đức tướng

Trôn ốc xanh biếc thật trang nghiêm

Cúi đầu chẳng thể thấy Đảnh Tướng

Quy mệnh nơi, chẳng nơi trí lực

Quá, hiện, vị lai nghiệp đều rõ

Thiền định giải thoát cùng đẳng trì

Rõ biết tự tha các căn tánh

Chủng chủng tín giải tất thông đạt

Chủng chủng cảnh giới đều rõ biết

Tâm khác các loại rõ chẳng sai

Ở đó theo niệm biết đầy đủ

Chiếu minh tất cả pháp sanh diệt

Các lậu đều hết, lậu không còn

Như thế mười lực rõ tròn đầy

Cúi đầu Như Lai đại tinh tấn

Như Lai lậu tận không còn nhiễm

Rõ biết các pháp cũng vô dư

Nên xưng chánh đẳng bậc chánh giác

Con nay cúi đầu đảnh lễ Ngài

Tất cả nhiễm pháp nói bình đẳng

Với đường xuất ly cũng lành nói

Tất cả rõ biết tập vô dư

Cúi đầu Năng Nhơn bậc giác ngộ

Phật ấy chẳng hoại, chánh trí huệ

Phổ tận vô dư bậc hiện giác

Chánh trí phá các tâm tà trí

Phật thật giác rồi vô dư giác

Tự cảnh giới và tha cảnh giới

Tất cả cảnh giới đều viên thành

Nơi ấy tất cả có ý nghĩa

Phật là bậc căn Vô Năng Thắng

Trong tướng chẳng dư tướng nương theo

Chẳng loại màu hiện đều đoạn trừ

Chẳng sanh ra mủ, lâu trừ sạch

Sạch hết duyên sanh, sông dưới đáy

Hai loại vô trí si ám lìa

Phát sanh hai loại trí quang minh

Lại lìa hai loại nghi cầu tâm

Tạo dựng hai loại quyết định trí

Sẽ được tận trí của thế gian

Trí chướng sẽ lìa pháp đầy đủ

Đầy đủ lành nương cửa yên tịnh

Đầy đủ thắng xứ lành an trụ

Đầy đủ tất cả chỗ nên làm

Minh Hạnh Cụ Túc sắc tướng tròn

Đầy đủ chủng tánh và ngôn ngữ

Được quả thần thông lành cứu độ

Thân, ngữ, ý nghiệp tức chẳng nương

Chẳng dính, chẳng dứt trí như vậy

Quyết định bất thối chuyển cửa trí

Trí nói bất hoại gốc thời tướng

Chủng chủng cửa gốc đều rõ biết

Chủng chủng quả môn đều cũng biết

Chủng chủng phiền não và đối trị

Cúi đầu Như Lai bậc Thiện Giác

Chẳng nói hai lời vô tận biện

Lành nói chẳng thối chuyển giáo pháp

Thế gian tám pháp chuyển nhiễm tâm

Cúi đầu lành được bờ công đức

Phật trong ba A Tăng Kỳ Kiếp

Tích chứa khó làm đã làm tất

Dùng tâm đại bi mà phổ nhiếp

Tự tha hay độ khỏi phiền não

Rõ biết ba khổ thật vi tế

Do oán khổ nên khởi đại bi

Ba cõi duyên theo các tánh ấy

Đại bi phổ cập tất cả nơi

Như Lai trong trí tánh bình đẳng

Hoặc oán hoặc thân đều thấy giống

Tâm bi quảng đại khó gì sánh

Phổ nhiếp tất cả loại chúng sanh

Phật vì chúng sanh nói loại thuốc

Thân bịnh tâm bịnh đều làm yêu

Cứu cánh cực khổ được tiêu trừ

Cúi đầu lành nói đấng Diệu Dược

Thuần một chơn thật quyết định làm

Quyết định thuần thiện bậc vô nhiễm

Quyết định chẳng lại nhiễm pháp sanh

Một hướng vì kia lành trưởng dưỡng

Chẳng dùng tự lợi cầu cho kia

Tự được vui kia liền xả bỏ

Tùy nghi phương tiện tâm bi mẫn

Quyết định điều phục bịnh chúng sanh

Chúng sanh đến lúc muốn điều phục

Như Lai biết rõ chẳng để mất

Vì chúng sanh làm chẳng thỉnh mời

Đều làm được độ khởi tâm bi

Năng Nhơn lành nói thuốc diệu pháp

Trí sanh pháp kia căn nguyên khổ

Chiếu minh chúng sanh khỏi thân nầy

Hiểu rõ phiền não tánh vô biên

Đoạn trừ chúng sanh bịnh phiền não

Phật rõ đúng lúc chẳng sai khác

Tùy đây bịnh gì thuốc cho trị

Thế Tôn như muốn vì loại thuốc

Như Lai muốn làm chỗ làm tất

Tu tập như lý đều chu viên

Hoặc một hoặc nhiều cửa xuất hiện

Hòa hợp rõ biết đều vô ngại

Như Lai đức đầy có thể đến

Tất cả trí tri đất thanh hương

Trí đạo thức đạo bậc dẫn nói

Thắng đạo chúng đạo bậc quy hướng

Cứu bạt tất cả khổ luân hồi

Làm cho chúng sanh lìa trói buộc

Làm cho qua khỏi chốn phiền não

Kiên cố xấu hổ bậc Cụ Túc

Hay lành kiến lập Thánh Pháp tràng

Biểu thị các hành, pháp vô thường

Khai thị tận diệt lìa cửa tham

Hiển thị tịch diệt ra khỏi đường

Hay lành chỉ rõ bậc các pháp

Hay dùng các pháp bậc dạy dỗ

Hay làm lợi ích Đại Tôn Sư

Cúi đầu lành thí bậc hoan hỷ

Thường nói thường dạy, ,lợi vui nói

Đầy đủ uy đức và thần thông

Tối thượng thanh tịnh bậc Đại Phạm

Cúi đầu tự tại lại mạnh mẽ

Dừng lại chủng tánh các hý luận

Lại đoạn dòng giống các lời nói

Thế gian việc người nói cũng mất

Cúi đầu thường nói lời chánh pháp

Như Lai đi lại thường yên lặng

Chẳng nhanh chẳng chậm đi bình thường

Thuận lành mà đi thấy kẻ vui

Biểu thị Như Lai tướng đi lành

Như Lai chẳng hoại chánh tri kiến

Đầy đủ như trước tánh tạo ra

Thành các việc phước, đoạn căn nghi

Lìa chia tâm ấy vào làng xóm

Ra rồi rõ biết ai cũng thấy

Chẳng nương chẳng chuyển bậc Tối Thượng

Thắng diệu, giữ gìn những kiết tường

Thuần nhứt đầy đủ bậc Phạm Hạnh

Hay lành rõ biết pháp ngũ ấm

Lại hay đầy đủ bảy pháp hành

Lại hay diệt trừ tâm ngã mạn

Cúi đầu hay phá lưới ngu si

Như Lai đã được pháp bất động

Lại hay đầy đủ tâm sâu xa

Lại hay thành tựu Thất Thánh Tài

Cúi đầu lành học bậc Tam Học

Phật đại trượng phu nên xưng tán

Tà, khác các cảnh chẳng nên sợ

Xa lìa tất cả chẳng kiết tường

Cúi đầu đến chỗ được điều phục

Phạm hạnh chơn thật lành an lập

Trên dưới rộng khắp đều quy y

Thường lấy Vô Úy Thí chúng sanh

Cúi đầu nơi pháp lìa chấp trước

Quy mệnh Phật, Đại A La Hán

Tất cả lậu tận bậc vô nhiễm

Chỗ làm rõ biết đức tròn đầy

Cúi đầu những bậc thật đảm đang

Làm được thật nhiều nghĩa lợi ích

Đến cả những kết chướng đều trừ

An trụ chánh trí tâm giải thoát

Cúi đầu bậc lìa khỏi, giải thoát

Đã chứng không lời, lý giải thoát

Ái hết thủ hết được giải thoát

Tâm chẳng vọng thất tròn giải thoát

Cúi đầu bậc tâm không điên đảo

Tâm Phật vô lượng và rộng lớn

Không khác nhau pháp, tâm hành tu

Tâm được lìa khỏi, trừ phiền não

Cúi đầu phá được những loại khác

Hết các nhiễm nghiệp được thanh tịnh

Được chứng Vô Dư Y Niết Bàn

Trong đời tối thắng bậc giải thoát

Chiến tử ma quân giành thắng lợi

Ở nơi pháp lành chẳng buông lung

Lành trụ chánh niệm, chánh trí huệ

Lành mở tịch nhãn thấy chúng sanh

Cúi đầu lành cứu, khổ sanh tử

Lành chỉ chúng sanh say vô minh

Lành phá chúng sanh những ngu si

Phật hay siêng năng khởi tâm tấn

Cảnh báo tất cả người giải đãi

Ở trong bất thiện, thí thiện pháp

Ở trong chỗ đọa, khai mở học

Ở trong bố úy, thí vô úy

Kẻ chẳng an ổn làm cho an

Ở chỗ tối tăm, tạo ánh sáng

Ở chỗ không thiện, khiến tu thiện

Trong những sai trái công đức sanh

Trong những tội nghiệp, trừ tội nghiệp

Kẻ làm sai nghịch, rõ ân đức

Hay đủ chúng sanh chỗ sở cầu

Chú minh thành tựu tu chơn thật

Cúi đầu hay phá những phiền não

Phật đã rời xa những cuồng vọng

Tâm chẳng thao tháo, chẳng cao mạn

Bậc ấy hiển thị cửa kiết tường

Cúi đầu Phật vì xứ phước sanh

Trong mỗi sát na tất cả việc

Chẳng cùng tất cả loại thần thông

Cứu cánh thành tựu chỗ tối thượng

Tất cả nơi lìa câu nghĩa ý

Tất cả nghi hoặc và tạp sự

Quyết định chánh ngữ, tất phải trừ

Việc làm kiết tường, tu bình đẳng

Lành rõ tất cả ý chúng sanh

Lại hay nhiếp phục lời nói khác

Giống như lửa mạnh đốt rơm khô

Thiêu các phiền não, nghĩa cũng thế

Cúi đầu an trụ pháp chơn chánh

Gồm các kiết tường, đủ tàm quý

Thế gian ngục chủ hơn yên tĩnh

Thích Ca Mâu Ni Đại Tôn Sư

Áng Nghĩ La Sa, Tộc Cù Đàm

Lìa những phiền não, si đen tối

Bi mẫn phổ nhiếp các chúng sanh

Thường nơi lợi tha nhiếp ích cho

Đầy đủ rộng nhiều các thắng hạnh

Phật nơi tất cả loại chúng sanh

Tất cả tăng thượng chỗ thực hành

Phật dùng trí lớn hay quan sát

Phổ tập thế gian việc lợi ích

Đầy đủ lục thông, trí điều phục

Đức trí, thuyết trí và thời trí

Tất cả đối trị các thần thông

Các cõi thắng giải, nghiệp chướng trí

Thuyết pháp tối thắng, đủ thần thông

Tất cả văn nghĩa lành giải đủ

Cúi đầu biện tài, vô tận trí

Phật đã đầy đủ như lời nói

Lành đủ các hạnh đến bờ kia

Tất cả công đức đều giải thoát

Hiển thị cả thân tâm thanh tịnh

Nghe tiếng Phật tâm người hoan hỷ

Phật tự chỗ làm đều viên mãn

Chẳng đọa tất cả những lời nói

Chẳng giữ chính mình tướng công đức

Bình đẳng đầu chứng đường tối sở

Lần theo việc lớn chẳng thiếu sót

Chúng sanh gánh vác nhiều việc lớn

Ở nơi các tướng được yên lặng

Đã đủ đại từ và công đức

Chưa đủ xa lìa nơi hành xả

Lấy chánh trí tuệ nhiếp chúng sanh

Nơi đêm dài ấy quan sát khắp

Như Lai thường phát đại dũng mãnh

Lấy các việc lành dạy chúng sanh

Lại ở trong tất cả chúng sanh

Lại được tâm bi, lẫn bình đẳng

Phật là kẻ thương xót thế gian

Đệ nhứt nghĩa đế, lành giải rõ

Như Lai ba mắt đều tròn sáng

Ba loại xưng tán lành đầy đủ

Như Lai đã đủ, ba chẳng giáp

Hiển thị ba cõi bậc chẳng dơ

Tứ Niệm xứ, làm thông đạt rộng

Danh Cú, văn thân bậc tự tại

Xảo diệu vô tận, tùy theo ý

Tất cả chỉ bày, trí tất thông

Tất cả lời nói lành giải biết

Tùy nơi biện tài liền vô ngại

Trong các chỗ sai tạo thuận chiều

Các sân nộ ấy thành thanh tịnh

Ở trong các mạn phát tâm kính

Thí xả tất cả việc lợi dưỡng

Chỗ làm chánh chơn và tối thượng

Lấy tự lực hay thành hiện chứng

Thanh tịnh tất cả lời dạy dỗ

Cúi đầu ngôn ngữ chẳng chấp trước

Lời nói lành ra như thật nghĩa

Đầy đủ tất cả chỗ chánh hạnh

Như Lai tất cả công đức đủ

Cúi đầu chẳng quên mất pháp ấy

Tối thượng nhiếp giữ bậc Điều Ngự

Hoan hỷ bi mẫn với chúng sanh

Bi tâm kiên cố muốn lợi tha

Cúi đầu thường muốn lợi lạc khác

Phật cùng chúng sanh có ân đức

Thường vì bạn lành và tri thức

Như cha như mẹ hay sanh ra

Muốn làm chúng sanh được vui tốt

Phật vì chúng sanh thân giáo sư

Lành nói nghĩa hay dạy các pháp

Tối thượng câu nghĩa như lý bày

Làm cho rõ biết tất cả tánh

Như Lai thường lấy việc vô nhiễm

Chẳng tăng chẳng giảm lành xưng dương

Đại bi chẳng dứt,sanh liên tục

Cúi đầu lành thấy nơi, chẳng nơi.

QUYỂN HẠ

Quy mạng bậc tiếng rống Sư Tử

Phát ra tất cả việc làm lành

Nơi tất cả tánh rõ như thật

Trí Vô Thắng thấy khắp tất cả

Lành dạy chúng sanh không thời gian

Lại nói rất nhiều các pháp môn

Đầu tiên phá sạch trứng vô minh

Tùy rõ tất cả những pháp ấy

Rõ biết chúng sanh bậc Đại Chánh

Giác ngộ vi diệu bậc các pháp

Nơi lý vô ngã đã rõ biết

Lành rõ các nghiệp là tự tánh

Rõ biết tất cả cảnh phân chia

Rõ biết sanh diệt tánh xưa nay

Nơi các pháp khổ rõ như thật

Lành rõ chơn thật các tự tánh

Lành hay giác ngộ chẳng quấy rầy

Tự tánh thế gian tất rõ biết

Phá những ác kiến, trí khai minh

Rõ biết tất cả nhơn và quả

Rõ biết ba cõi tướng ra khỏi

Nên phải tu các việc khó làm

Thân chẳng mệt mỏi chấp tướng mất

Ngay những pháp nhỏ cũng chẳng lìa

Cứu cánh phương tiện lành nhiếp hóa

Tuyên nói Trung Đạo các pháp môn

Lành thay Đức Thích Ca Mâu Ni

Đảnh lễ quy mạng và cúng dường

Tối thượng là nói bậc tịch nhiên

Tối thượng, tối thắng Thầy của con

Lành nhiếp chúng sanh các ý vui

Nơi các sự tướng liền chẳng thủ

Đầy đủ hai loại để xưng tán

Lành hay thành tựu Tứ Nhiếp Pháp

Lục hòa kính pháp lành tuyên dương

Lục thường hành, làm đã đầy đủ

An lập sâu xa Chánh Tri Kiến

Được những Đẳng Trì lành tịch tịnh

Trong pháp lành ấy tâm không buông

Đế chứng Phật trước nơi thành đạo

Rõ biết sâu xa bậc chánh đạo

Khai mở sâu xa trí sáng suốt

Nơi đó không tầm, không ti đạo

Cúi đầu Như Lai bậc chứng ngộ

Tổng hợp bậc trí nơi rõ biết

Vi tế sâu xa tất giác tri

Hiển thị hai loại cảnh Niết Bàn

Tận chứng tất cả đường Niết Bàn

Chúng sanh đêm dài khởi hư vọng

Phật phương tiện nói, chẳng pháp vọng

Chúng sanh nổi trôi, bùn sanh tử

Phật vì đưa tay, lành tiếp độ

Chúng sanh tùy theo ở cõi ác

Phật vì phương tiện mà cứu nguy

Những chúng sanh nầy khởi sợ hãi

Phật vì chỉ dẫn chỗ không sợ

Tự đủ rộng lớn lực oai thần

Thân hiện tất cả tướng đẹp đẽ

Bên trong tâm quý lành đầy sáng

Chuyên nói chánh pháp khó thể sánh

Phật chẳng vì kia để nhiếp phục

Tất cả chẳng thể, khác với Phật

An trụ tất cả nơi hoan hỷ

Phật tất cả tướng đều đầy đủ

Vô thượng diệu hạnh, làm chơn thật

Như hoa sen nở, trí thanh tịnh

Nhóm chứa Phạm hạnh, tận vô dư

Cúi đầu Phạm hạnh bậc đã lập

Chỉ giúp thế gian bậc Vi Đà

Chẳng hoại tất cả, dạy thánh pháp

Tẩy trừ tất cả những tội dơ

Hoạch đắc đệ nhứt pháp tối thượng

Lành hay thành tựu pháp trừ mạnh

Lành hay chỉ dẫn nơi tịch tĩnh

Đạo sư khai thị, cửa lành vui

Luân hồi hoang dã là đường lành

Thường lìa tất cả nơi tối tăm

Mở thấy mắt thần thường quan sát

Cứu cánh vô nhiễm bậc thanh tịnh

Tội phước chẳng động, làm giải thoát

Hay nơi tự thân quán tánh không

Ái kiến hết sạch, lành không nhiễm

Ở nơi cảnh dục lìa tâm tưởng

Lìa nhiễm phiền não và phân biệt

Tâm lại tịch tĩnh nơi sự nghiệp

Mặc nhiên trong pháp được giải thoát

Tối thượng tịch tĩnh Đại Mâu Ni

Tất cả thanh tịnh bậc vô nhiễm

Xuất thế công đức thật quảng đại

Lành cho thế gian ánh sáng lớn

Thế gian cảnh vọng thường mê quán

Tưởng đến các pháp đầy chơn thật

Dây ái đoạn rồi thần thông đủ

Lành phát trí huệ đại quang minh

Phá kia tất cả tâm chấp nhiễm

Nơi các ý lạc đều thanh tịnh

Như Lai đã rời các sai trái

Nên phải kính lễ và cúng dường

Tất cả trừ pháp chẳng lợi, ác

Tất cả đều tương ưng lợi ích

Phật và chúng sanh làm bạn lành

Vô túc nhị túc bậc đệ nhất

An trụ niệm huệ trong các tánh

Lành đủ, chẳng quên mất pháp kia

Phật nơi nghĩa vô nghĩa tự tánh

Hòa hợp nương vào mà chẳng dính

Sanh tử bờ nầy sợ trừ rồi

Nên chứng Niết Bàn vui bờ kia

Phật lành nương tựa đường chánh đáng

Lắng nghe tâm chẳng sai chẳng giảm

Trong các thanh tịnh, Phật tối cao

Quảng đại sắc tướng, huệ quang chiếu

Thế gian bị đắm chìm vị dục

Phật trí đã hằng lành xa rời

Trí huệ xưng tán cửa Niết Bàn

Cúi đầu Như Lai quyết định nói

Thấy vô nhiễm và nghĩ vô nhiễm

Lời vô nhiễm cùng nghiệp vô nhiễm

Mệnh vô nhiễm cùng siêng vô nhiễm

Niệm vô nhiễm cùng định vô nhiễm

Giải thoát vô nhiễm trí vô nhiễm

Ở giới định huệ lành an trụ

Tất cả kết nối tất đoạn trừ

Phá các phiền não nơi điên đảo

Như Lai phạm hạnh chỗ sanh ra

Đã ở nơi đất thật mát mẻ

Tất cả chỗ làm bậc tịch tịnh

Chẳng nhiễm thế gian, bậc kính ái

Lại hay đoạn trừ ngũ phần kết

Lại hay đầy đủ lục phần pháp

Khởi một bình đẳng hộ tâm niệm

Tứ ý thành tựu lại chẳng khuyết

Thuần nhất chơn thật vô biệt dự

Bình đẳng thí xả ái ở đời

Chẳng sai, suy nghĩ tâm chơn chánh

Lại được tất cả chỗ nhẹ nhàng

Tâm lành giải thoát, huệ giải thoát

Thuần nhứt phạm hạnh, lành an lập

Như Lai tối thượng bậc Trượng Phu

Cho nên quy mệnh rộng, xưng tán

Cúi đầu bậc Đại A La Hán

Lìa danh lìa tướng, lìa phần vị

Ra khỏi danh tướng, cửa phần vị

Danh tướng, phần vị đều tịch tịch

Lành thấy tâm hay dừng lửa dục

Cảnh dục tham ái nhiễm đều trừ

Nơi những dục nhiễm lìa hàm thức

Và lìa tất cả dục quá sai

Lành tu bảy loại phép quán tưởng

Lành nói bồ đề phần pháp môn

Tất cả đều hay hơn hẳn kia

Phật là bậc dõng mãnh vô úy

Lìa si đoạn nhiễm hơn tất cả

Giới lực tăng ao chẳng có tội

Cụ Túc, thiện trí huệ vi diệu

Trong nhiếp tất cả những công đức

Vô nghi lìa nhiễm thường hỷ túc

Lại dừng thế gian các gốc vọng

Đại Sa Môn sự tạo thành rồi

Cuối đầu chơn thật, bậc hoan hỷ

Phật vì Ma Nậu Nạc hơn cả

Cúi đầu Như Lai chẳng gì sánh

Chánh niệm hay quán tất cả giác

Chẳng vì kia phục mà phục kia

Lại được tịch tịnh không chỗ làm

Cúi đầu Vua Ngưu bậc cao cả

Vô lượng sâu xa trụ yên lặng

Chánh trí thường hành, hạnh an lạc

Như pháp luật nầy thật uy nghi

Cúi đầu thân nghiêm, tâm tịch tịnh

Các hành đầy đủ, lời nói tốt

Thân hiện đầu đà, tướng khó làm

Lời không hý luận, trụ chánh chơn

Cúi đầu ly dục, bậc chánh mệnh

Như Lai cao cả lại tự tại

Giống như Đế Thích giữa cõi trời

Hướng theo điều đúng và lành quán

Ngôn ngữ khiêm cung mà nhẹ nhàng

Tất cả thanh tịnh thật thanh tịnh

Lành ái vô trước, rộng thanh tịnh

Thành thục công đức, lương đầy đủ

Cúi đầu đến rồi nơi tối cao

Phật là bậc Tiên Vương tối thượng

Rộng chứa công đức đầy chẳng giảm

Tịnh hạnh đã đủ, dối đã trừ

Cúi đầu chánh giác nơi quang minh

Thân tâm thanh tịnh lại nhẹ nhàng

Dừng lại tất cả những oán thù

Tịch tịnh huệ lớn bậc đại huệ

Phẫn nộ gốc sân, thường hoan hỷ

Trong chúng sanh ấy khó gì bằng

Chẳng thể xưng lường, lìa các nhiễm

Nơi thân thông đạt, chẳng nghi ngờ

Cúi đầu Năng Nhơn bậc Thiện Giải

Giáo hóa điều phục cao hơn cả

Vô Thượng khả ái tạo quang minh

Vô cầu, vô mạn, vô ái trước

Cúi đầu chẳng cuồng bậc thanh tịnh

Đã lìa tối tăm, không chỗ nhiễm

Chúng sanh trong ấy là tối thượng

Liền được thiện tịch tên xưng lớn

Cúi đầu vô trước, vô buộc ràng

Mê hoặc đắm trước, lâu lìa khỏi

Vô ngã thủ tướng, ngã kiến trừ

Đầu, giữa, sau lành, pháp tuyên dương

Lành văn, lành nghĩa đều đầy đủ

Nơi chúng sanh khổ, chưa mệt mỏi

Vì Phật phương tiện nên nghỉ ngơi

Chúng sanh chẳng cõi phải xa lìa

Phật vì phương tiện làm xa lìa

Như Lai chẳng trụ nơi pháp diệt

Thường hành cứu độ nhiếp thế gian

Lại nơi pháp môn rộng lớn ấy

Cúi đầu đại trí tất rộng nhiếp

Làm dừng tà vọng các phân biệt

Lành lìa tất cả cầu tiên đạo

Bỏ các pháp ác hiện người hiền

Lìa bảy loại nhiễm thành Phạm Hạnh

Như không, nơi bàn chẳng thể nhiễm

Thanh tịnh thường nương vào phạm hạnh

Duy trừ nhiễm pháp rõ tánh không

Lìa khỏi ngôn từ, tâm không dính

Phật thường an trụ thân niệm tánh

Tâm Phật qua khỏi ở hai bên

Chánh trí thâm sâu bậc dũng lực

Trong cửa Kiết Tường bậc thân tốt

Cúi đầu đại bi bất tư nghì

Tất cả chỗ tạo tự thông lực

Kẻ kia yếu đuối giúp được tu

Kẻ lành đẹp kia đều tùy thuận

Phật là thân Kim Cang kiên cố

Từ nơi chơn thật mà sanh ra

An trụ tất cả chỗ tùy ưng

Được Đại Niết Bàn chỗ tối vui

Như Lai đã được chỗ lợi lớn

Thí xả vui riêng mà chẳng nhiễm

Dẫn thế gian vào nơi yên ổn

Rộng vì chúng sanh nói chánh đạo

Quy mạng bậc đại giác

Hiện chứng đạo chánh giác

Kẻ chẳng tu phạm hạnh

Phật lành vì thiết lập

Phật là bậc trí đạo

Thức đạo, bậc thuyết đạo

Phật làm bậc chánh đạo

Các đường đều quy hướng

Phật từ chỗ sáng sanh

Lại từ trí mà sanh

Nghĩa sanh và pháp sanh

Lành nói nghĩa rốt ráo

Các nghĩa khi ra khỏi

Trong người, Sư Tử lớn

Trong người, bậc long tượng

Trong người, bậc Tiên lớn

Giữa người, bậc chánh tri

Giữa người, bậc Trí Dũng

Giữa người, hơn khó sánh

Giữa người, thật tối cao

Giữa ngưới, bậc thù diệu

Giữa người, hoa sen trắng

Chẳng kinh cùng chẳng sợ

Chẳng lo cùng chẳng sợ

Phật là kẻ lìa lo

Chẳng sợ lại chẳng tranh

Bố úy, hiểm nạn chẳng

Đoạn diệt những sợ khó

Tự rời cảnh sợ hãi

Lại làm kia cũng rời

Tự đoạn diệt sợ hãi

Lại làm kia cũng đạo

Tự qua biển khổ ải

Lại làm kia cũng qua

Lìa thân thú mừng vui

Lìa thân thú, lo âu

Phật hơn chẳng thể sánh

Lại cũng chẳng thể sánh

Công đức khó xưng hết

Khỏi qua chỗ xưng tán

Lại chẳng thể chấp hình

Lại chẳng đều phân biệt

Hơn những chúng sanh khác

Chỉ một mà chẳng hai

Phật là Trí Tự Nhiên

Mà chẳng ai sánh cùng

Rộng vì các chúng sanh

Cúi đầu Nhứt Thiết Trí

Trời người ở thế gian

Phục Ma cùng Sa Môn

Phật là bậc tối thượng

Lại chẳng ai hơn trên

Phật quý hóa hy hữu

Mà lại thật khó được

Gặp Phật hiếm ra đời

Thật hy hữu khó gặp

Thật là bậc mắt Thánh

Lại vì ánh sáng lớn

Lành lớn và chiếu sáng

Đèn lớn ánh sáng lớn

Chẳng tối, tỏa sáng lớn

Lại được pháp tối thượng

Căn lực giác đạo đủ

Chẳng cùng với Thanh Văn

Nếu chẳng vì lợi ích

Như Lai tức chẳng sanh

Chẳng lợi không hiện ra

Vô lợi lại chẳng yên

Phật vì các quần sanh

Lợi ích nên xuất hiện

Bi mẫn nơi thế gian

Tạo ra các việc lợi

Nơi giữa người và trời

Phật là bậc chánh kiến

Dùng chánh đạo luật pháp

Để dạy cho tất cả

Lại ở trong chúng ấy

Phật vì chỗ kính ái

Hoặc khởi tâm kính ái

Tạo tôn trọng quán tưởng

Phật là chỗ gần gũi

Và tùy theo cung kính

Đảnh lễ thấy chơn như

Kiết tường tối thượng bảo

Phật huệ nhãn sáng soi

Lại từ huệ nhãn sanh

Khai phát đèn trí tuệ

Giữ sáng huệ ấy lớn

Đốt đèn huệ chiếu soi

Huệ lớn phá chỗ tối

Tất cả tánh tự tại

Như Lai tất chiếu rõ

Như Lai huệ căn tốt

Vi diệu lại tối thượng

Như Lai đại huệ lực

Mà chẳng thể khuất phục

Chứa vô tận huệ tài

Đầy vô giá huệ bảo

Mang giữ lợi huệ đao

Cầm giữ gậy trí tuệ

Lại phóng ra huệ kiếm

Huệ chẳng rơi chẳng giảm

Huệ lành mở chánh huệ

Rõ biết tất cả pháp

Huệ rộng sánh cung điện

Chánh trí bậc an ở

Kiên cố huệ là tường

Chu vi đều kín cẩn

Bất tư nghì chánh huệ

Vì lần lượt tiến đến

Chẳng khuất phục hơn được

Chẳng tâm khác an trụ

Chẳng vì kia để phục

Lại cũng chẳng chỗ thủ

Mà nơi tam giới ấy

Bậc phải nên cúng dường

Tất cả hiện quan sát

Tất cả chẳng chỗ dính

Chỗ nên rõ phải rõ

Chỗ nên lìa phải lìa

Chỗ nên được liền được

Chỗ tốt làm đã làm

Việc nầy được chu viên

Vì thế gian dạy dỗ

Phật là bậc Đại Thánh

Tinh tấn chưa từng có

Đã an lập thanh tịnh

Hy hữu rộng việc lớn

Hiện chứng đạo tối thượng

Huy hữu pháp khó nghĩ

Liền được chỗ tối thượng

Uống nước ngọt Niết Bàn

Bạt trừ gốc lưới ái

Dứt các gốc sai trái

Lành làm, không khác biệt

Pháp vô nhiễm hay dính

Lành sanh và lành thể

Tốt đẹp để xuất gia

Gốc lành lại tới hẳn

Cúi đầu bậc đã đến

Vô động bất tư nghì

Trí giả trong bậc trí

Xiểm khúc sai nhiễm trừ

Lại qua biển phiền não

Tương ưng hành giải thoát

Giải thoát những buộc ràng

Lại được tâm chẳng chấp

Lại hết tất cả lậu

Lại hết cả sai trái

Lại phát tất cả độc

Lại đoạn tất cả chướng

Tận đốt các lưới thấy

Đó là lời tà vọng

Và tà vọng thấy nghe

Tà niệm và tà tác

Phật tất cả đều lìa

Uẩn, xứ, giới các pháp

Tùy rộng lược lành nói

Nương vào tịnh chẳng buộc

Trong tất cả chỗ nương

Kẻ chưa cứu lại cứu

Kẻ chưa về tạo về

Không chỗ đến hướng đến

Phật vì đó tạo hướng

Đã qua biển sanh tử

Biến nhập các cảnh giới

Chỗ ưng hiện hóa xứ

Tất cả đều nên đến

Những người đọa cõi ác

Phật thường rõ thường nghĩ

Tức lấy phương tiện lành

Mà phổ độ quần sanh

Vô tham và vô sân

Vô si căn lành đủ

Thân lớn thường trụ thân

Bi mẫn cùng lợi ích

Thân bị mặc áo Thích

Rộng làm việc tốt lành

Hy hữu lực tinh tấn

Đại trí bậc rõ chánh

Giới nhẫn pháp chơn thật

Nội tâm thường thanh tịnh

Rộng lớn và sâu xa

Đầy đủ các công đức

Ánh sáng chiếu rõ ràng

Điều phục tâm sạch trong

Giếng nước sâu thật trong

Giống lành hiện đầy đủ

Thế gian mắt thanh tịnh

Xanh đẹp Hoa Ưu Bát

Rộng lớn và đẹp đẽ

Chu biến khắp mười phương

Yên lặng tánh sáng đẹp

Tất cả trí trăng đẹp

Phật đức rộng vô lường

Cho nên con xưng tán.

    Xem thêm:

  • Bố Thí Ẩm Thực Cho Các Ngạ Quỷ Và Thuỷ Pháp - Kinh Tạng
  • Kinh Nhân Duyên Của Thái Tử Phước Lực - Kinh Tạng
  • Kinh Trung Bộ 141 – Kinh Phân Biệt Về Sự Thật (Saccavibhanga sutta) - Kinh Tạng
  • Kinh Tối Thắng Hỏi Về Việc Trừ Cấu Đoạn Kết Của Bồ Tát Thập Trụ - Kinh Tạng
  • Kinh Đại Phương Đẳng Như Lai Tạng - Kinh Tạng
  • Kinh Thọ Trì Danh Hiệu Bảy Đức Phật Sanh Ra Công Đức - Kinh Tạng
  • Quán Niệm A Di Đà Phật Tướng Hải Tam Muội Công Đức Pháp Môn - Kinh Tạng
  • Kinh Vị Lai Tinh Tú Kiếp Thiên Phật Danh - Kinh Tạng
  • Kinh Công Đức Chư Phật Hộ Niệm Không Thể Nghĩ Bàn - Kinh Tạng
  • Nghi thức Du Già Tập Yếu Diệm Khẩu Thí Thực - Kinh Tạng
  • Nghi thức Du Già Tập Yếu Diệm Khẩu Thí Thực - Kinh Tạng
  • Kinh Ngũ Thiên Ngũ Bách Phật Danh Thần Chú Trừ Chướng Diệt Tội - Kinh Tạng
  • Kinh Ni Kiền Tử Hỏi Về Nghĩa Vô Ngã - Kinh Tạng
  • Thiện ác nghiệp báo phần 28 – Rượi Thịt - Kinh Tạng
  • Tây Phương Xác Chỉ - Kinh Tạng
  • Kinh Trưởng Giả Cự Lực Hỏi Về Đại Thừa - Kinh Tạng
  • Chú Giải Tác Phẩm Đông Hải Nhược - Kinh Tạng
  • Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm tập 3 - Kinh Tạng
  • Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm tập 1 - Kinh Tạng
  • Bích Nham Lục Của Thiền Sư Phật Quả Viên Ngộ – Thích Thanh Từ dịch - Kinh Tạng